Liệu Ấn Độ có thay được 'công xưởng thế giới' Trung Quốc?

 (TBKTSG Online) - Trong ba thập niên gần đây, các nước phương Tây đã chuyển các ngành nghề sản xuất nặng nhọc, độc hại cho con người và môi trường, sử dụng nhiều lao động không có tay nghề cao sang Trung Quốc. Đất nước đông dân nhất thế giới này có ưu thế cực lớn là có lực lượng lao động khổng lồ hàng trăm triệu người với mức lương bèo bọt, mang lại lợi nhuận rất lớn cho các doanh nghiệp phương Tây.

Bên trong một nhà máy sản xuất điện thoại ở Ấn Độ. Ảnh: Indianera

Hàng năm, Trung Quốc cung cấp một khối lượng hàng hóa khổng lồ trị giá 2.000 tỉ USD cho nhu cầu tiêu dùng của các nước (Năm 2019 là 2.465 tỉ USD, theo số liệu của World Top Exports).

Khi "rổ trứng" Trung Quốc bị vỡ

Mọi việc vẫn ổn cho đến khi dịch Covid-19 bùng phát ở Trung Quốc vào cuối năm 2019. Đại dịch đã làm các ngành sản xuất dịch vụ ở Trung Quốc bị đình trệ hàng mấy tháng liền và gây ra sự thiếu hụt hàng hóa trầm trọng ở nhiều nước trên thế giới. Các nước phương Tây mới nhìn ra một sự thật phũ phàng là họ đã quá lệ thuộc vào cái “công xưởng của thế giới” này.

Giới kinh doanh phương Tây đã quên câu ngạn ngữ “Không bao giờ xếp tất cả trứng vào cùng một rổ”, họ đã dốc túi đầu tư vào Trung Quốc mà không tính đến phương án dự phòng khi chuỗi cung ứng toàn cầu - khởi nguồn từ Trung Quốc - bị gián đoạn bất ngờ. Giờ đây, các nước phương Tây đã tỉnh ngộ và đang nỗ lực tìm nguồn cung có đủ khả năng thay thế vai trò hiện nay của Trung Quốc.

Các yếu tố khác quan trọng khác cũng góp phần làm cho giới đầu tư và doanh nghiệp phương Tây phải e dè khi muốn tiếp tục làm ăn với Trung Quốc. Yếu tố thứ nhất là cuộc thương chiến Mỹ-Trung đang ngày căng thẳng với những đòn đánh ác liệt của người Mỹ làm cho việc kinh doanh thêm khó khăn. Yếu tố thứ hai, với mục đích nâng cao mức sống người lao động để tránh bất ổn xã hội, trong thập niên qua, chính phủ Trung Quốc đã nhiều lần ban hành các quy định nâng cao mức lương tối thiểu làm chi phí nhân công ở nước này không còn hấp dẫn nữa.

Theo The Diplomat, mức lượng tối thiểu ở Trung Quốc đã tăng 80% so với năm 2010. Do vậy, hiện thời giá thành sản xuất hàng hóa ở Trung Quốc chỉ còn rẻ hơn so với hàng sản xuất ở Mỹ có 4%, một sự chênh lệch không đáng kể. Trung Quốc thu hút được đầu tư của phương Tây là nhờ vào giá nhân công rẻ, nay ưu thế này không còn thì các nhà đầu tư cũng không còn mặn mà làm ăn ở đây nữa là chuyện đương nhiên.

Tất cả những yếu tố vừa nêu buộc giới doanh nghiệp phương Tây phải tính đến việc tìm nguồn cung thay thế cho Trung Quốc. Theo nghiên cứu của hãng Deloitte về những ứng viên triển vọng để thay thế Trung Quốc, dựa trên các tiêu chí: Chí phí sản xuất ở quốc gia đó thấp (lương công nhân rẻ), dân số có độ tuổi bình quân trẻ, có chính sách ưu đãi đầu tư hấp dẫn, hệ thống hạ tầng giao thông tốt, cung ứng được đầy đủ nhu cầu về lực lượng nhân sự có chuyên môn cao, có sự phổ cập về giáo dục toàn dân để lực lượng lao động phổ thông đạt được trình độ học vấn tối thiểu đáp ứng yêu cầu công việc, có thị trường tiêu dùng nội địa lớn và mức tăng trưởng kinh tế tốt. 

Theo đánh giá của Deloitte, hiện có năm ứng viên đầy triển vọng là Ấn Độ, Malaysia, Indonesia, Thái Lan và Việt Nam, Deloitte gọi nhóm này là"Mighty Five" hay MITI-V và cho rằng năm quốc gia này sẽ là những ứng viên thay thế cho Trung Quốc .

Cơ hội cho Ấn Độ ra sao?

Hạ tầng giao thông yếu kém đang là điểm trừ trong thu hút đầu tư vào Ấn Độ. Ảnh: Outlook India

Trong đó, Ấn Độ xếp hàng đầu nhóm MITI-V với việc đáp ứng được phần lớn các tiêu chí đề ra của giới đầu tư, giữ vị trí thứ 11 trong bảng xếp hạng 15 quốc gia có nền sản xuất có sức cạnh tranh cao nhất thế giới. 

Người Ấn cũng đã nhanh chóng nhìn ra thời cơ vàng để thay thế vai trò của Trung Quốc và họ quyết không bỏ lỡ. Trong việc này, Ấn Độ có những ưu điểm so với Trung Quốc và các nước Đông Nam Á.

Với dân số 1,3 tỉ người, Ấn Độ có lực lượng dân số ở độ tuổi lao động rất lớn (494 triệu) và dân số lại có độ tuổi bình quân khá trẻ (28,4 tuổi) so với dân số Trung Quốc đã bước vào thời kỳ lão hóa (38,4 tuổi).

Vốn là cựu thuộc địa của Anh, nên tiếng Anh là ngôn ngữ rất phổ biến ở Ấn, điều này tạo nhiều thuận lợi trong giao tiếp và đào đạo nhân lực. Nguồn nhân lực Ấn lại có ưu thế mà ít nước có được là rất giỏi về quản trị kinh doanh và công nghệ thông tin. Các CEO của những tập đoàn lừng danh của Mỹ như Sundar Pichai của Google, Satya Nadella của Microsoft, Arvind Krishna của IBM, Vivek Sankaran của Albertsons, Sanjay Mehrotra của Micron Technology, Ajaypal Singh Banga của MasterCard, Shantanu Narayan của Adobe, Indra Nooyi của PepsiCo (vừa về hưu sau 12 năm giữ chức vụ CEO),… đều là người gốc Ấn, trong đó có năm người sinh ra tại Ấn Độ.

Cách đây hai thập niên, Ấn là nước đầu tiên trên thế giới được các tập đoàn công nghệ Mỹ thuê gia công lập trình ứng dụng, một việc mà mãi về sau này Trung Quốc mới làm được. Một yếu tố quan trọng khác là so với Trung Quốc, Ấn Độ có thể chế chính trị hợp với "khẩu vị” của giới doanh nghiệp phương Tây hơn.

Ấn Độ đã triển khai những chương trình thúc đầy sản xuất nội địa “Make in India” và đào tạo nguồn nhân lực “Skill in India” để đáp ứng cho nhu cầu sắp tới của giới đầu tư nước ngoài. Đây là những ưu điểm nâng cao giá trị của Ấn Độ trong con mắt giới đầu tư quốc tế. Tính từ tháng 4-2018 đến tháng 3-2020, Ấn đã nhận được khoản đầu tư FDI trị giá 49,98 tỉ USD, cao nhất từ trước đến nay.

Chính phủ Ấn Độ quyết tâm vươn lên để cạnh tranh vai trò cường quốc kinh tế với người láng giềng Trung Quốc, trước mắt là làm theo những gì Trung Quốc đã thực hiện rất thành công vào thập niên 1990 để thu hút đầu tư nước ngoài. Chính phủ Ấn đã cải tổ các chính sách thu hút đầu tư và ban hành thêm nhiều ưu đãi mới khá hấp dẫn.

Tuy vậy, mọi chuyện không phải là hoàn toàn thuận lợi và suôn sẻ cho người Ấn. Không chỉ trong một sớm một chiều mà Ấn Độ (và nhóm Mighty Five, trong đó có Việt Nam) có thể nhanh chóng thay thế vai trò quan trọng của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ấn Độ phải khắc phục được những nhược điểm mang tính cơ bản của đất nước đông dân thứ hai thế giới này. Đó là vấn đề đào tạo nguồn nhân lực có trình độ đáp ứng được yêu cầu của giới đầu tư phương Tây, Ấn Độ có lực lượng lao động dồi dào nhưng trình độ lại chênh lệch khá xa. Hạ tầng giao thông hiện nay của Ấn cũng cần được nâng cấp và xây dựng thêm.

Một vấn nạn khác là sự phân biệt giai cấp rất nặng nề của xã hội Ấn, sự chia rẽ trầm trọng về sắc tộc và tôn giáo, gây ảnh hưởng đến việc tuyển dụng, gây ra nhiều phức tạp trong bố trí môi trường làm việc và tinh thần hợp tác trong công việc.

Ấn Độ cũng chưa có được một “hệ sinh thái kinh tế” (ecosystem) hoàn chỉnh tương tự như của Trung Quốc, cung ứng đầy đủ lực lượng lao động có tay nghề, nguồn nguyên phụ liệu dồi dào, dịch vụ giao nhận vận chuyển thông suốt, máy móc thiết bị hiện đại đủ sức đáp ứng cho hoạt động thông suốt của những hãng xưởng, nhà máy của giới đầu tư nước ngoài tại Ấn.

Thuận lợi tuy nhiều nhưng khó khăn cũng không ít, vấn đề là người Ấn có khai thác thành công thời cơ đang đến để vươn lên tầm cường quốc kinh tế thế giới mà thôi. 

Tổng hợp từ CNN, The Diplomat, The Hindu, WB

Thiện Khang

Thứ Hai,  24/8/2020, 05:58 

Nguồn: Truy cập từ https://www.thesaigontimes.vn/td/307387/lieu-an-do-co-thay-duoc-cong-xuong-the-gioi-trung-quoc-.html

Mặt khác của kiều hối

Việt kiều về thăm quê hương. Ảnh: MINH KHUÊ (TBKTSG Xuân) - Hồi giữa năm qua, Hội Xã hội học Hoa Kỳ đã trao giải thưởng “Sách hay nhất năm 2015 về châu Á” cho tác giả người Việt là Thái Cẩm Hưng, Giáo sư Đại học Pomona (California) về một tác phẩm giàu chất liệu thực tế liên quan đến kiều hối, một đề tài nóng bỏng không chỉ với cộng đồng người Việt ở Mỹ mà cả với người trong nước. Sách có tựa đề Insufficient Funds (tạm dịch Thiếu tiền) là công trình nghiên cứu rất công phu và có ý nghĩa sâu sắc, mà theo thông cáo báo chí của Đại học Pomona đây là “một tường thuật về tài chính của người di dân, một đóng góp lớn lao cho sự hiểu biết của chúng ta về sinh hoạt kiều hối”. Thái Cẩm Hưng là một trong số không nhiều giáo sư ngành xã hội học gốc Việt ở Hoa Kỳ.Insufficient Funds là công trình thứ ba của ông sau hai luận án tiến sĩ đề tài “Việt kiều về nước kết hôn trong bối cảnh toàn cầu hóa” và “Gia đình trong thời toàn cầu hóa”. Để thực hiện các công trình nghiên cứu này, Giáo sư Thái Cẩm Hưng đã cùng nhóm 12 người cộng sự làm việc tích cực hơn 10 năm qua. Riêng ông đã về nước khoảng 80 lần, gặp gỡ phỏng vấn hàng trăm người để tìm chất liệu sống cho các công trình nghiên cứu. Insufficient Funds nói về những khoản tiền do một số người Việt có thu nhập thấp đang sống ở Mỹ gửi về cho thân nhân ở quê nhà, biểu lộ tình cảm thắm thiết đến mức làm cho mối quan hệ gia đình của người Việt bị “tài chính hóa”. Đây là những khoản tiền chắt chiu được trả giá đắt, bất chấp những bấp bênh tài chính của những gia đình chỉ ở trên mức nghèo theo tiêu chuẩn Mỹ. Họ tằn tiện tiêu xài để gửi về nước những đồng đô la vượt ngoài khả năng kiếm được, khiến nhiều người phải mắc nợ, thậm chí nhiều gia đình rạn nứt vì chuyện “kiều hối”, một sự hy sinh mà thân nhân ở bên này nửa vòng trái đất không hề biết đến. Đây chẳng phải là chuyện hãn hữu khi mà một gia đình trung lưu ở Mỹ mỗi năm dành dụm được 10.000 đô la là không hề đơn giản. Điều đó giải thích tại sao nhiều người nhớ nhà da diết mà vẫn không về nước khi chưa kiếm đủ tiền làm quà tặng, cả “hiện vật” lẫn “hiện kim”, cho người thân. Rất may là áp lực đó nay đã không còn nặng như hàng chục năm trước. * * * Nhớ lại vào cuối thập niên 1970 thế kỷ trước, lần đầu tiên người trong nước nhận được những thùng quà biếu với nhiều loại hàng tiêu dùng, thuốc trị bệnh chuyển thành tiền, đã giúp hàng vạn gia đình trong nước vượt qua đời sống khó khăn. Nếu cứ mãi trông chờ vào những đồng tiền không do mình làm ra chính là dựa dẫm vào người khác, tức là đánh mất lòng tự trọng. Đây không chỉ là chuyện của gia đình dòng họ mà cũng là chuyện của đất nước. Sau mấy năm tự phát, đến 1983 kiều hối được chính thức thừa nhận và trở thành nguồn tiền ngoại nhập đáng kể cho nền kinh tế nhờ vào thuần tuý là tình cảm của người xa xứ đối với thân nhân. Những năm đầu của thập niên 1990, số kiều hối ít ỏi chỉ khoảng 1 tỉ đô la Mỹ, mười năm sau tăng gấp đôi, vậy mà đến năm 2010 dù chịu ảnh hưởng cơn bão suy thoái kinh tế toàn cầu, tiền của người Việt ở nước ngoài gửi về cũng gần 7 tỉ đô la Mỹ. Lượng kiều hối tăng hàng năm với những hiệu ứng tích cực lẫn tiêu cực từ khi đồng tiền nghĩa tình chuyển hướng vào dòng chảy kinh doanh với không ít cạm bẫy và lọc lừa. Năm 2015 vừa qua, kiều hối đã lên đến hơn 12 tỉ đô la Mỹ, trong đó khoảng 1,6 tỉ do 500.000 người đi lao động nước ngoài gửi về, trong phần còn lại thì một nửa xuất phát từ Mỹ - nơi số người Việt sinh sống nhiều nhất. Có điều gì đó trùng hợp khi lượng kiều hối đổ về tỷ lệ thuận với mức tăng các hiện tượng tiêu cực trong đời sống kinh tế - xã hội đất nước, khiến một số chuyên gia có tâm huyết đặt vấn đề cần nhìn lại thực chất của kiều hối những năm gần đây. Tiến sĩ Vũ Quang Việt, nguyên là chuyên gia cao cấp của Liên hiệp quốc, bằng phương pháp thống kê và đối chiếu số liệu từ nhiều nguồn, trong năm nay đã đưa ra một nghiên cứu cho thấy có một sự liên quan giữa kiều hối tăng mạnh và dòng chảy ngoại tệ ra nước ngoài lên đến 33 tỉ đô la Mỹ chỉ trong vòng sáu năm từ 2008-2013 là có thật. Dẫn chứng bằng những số liệu cụ thể, ông cho rằng số tiền do người Việt ở nước ngoài với mức sống thấp gửi về theo con đường kiều hối thông thường như thống kê lâu nay là không thể tin được trong khi số lượng tiền lớn chuyển ra nước ngoài bất hợp pháp được “rửa sạch” qua con đường kiều hối là không nhỏ. Có hai lý do chính giải thích tình trạng chảy máu ngoại tệ, một là giới nhà giàu trong nước chuyển ngân lậu ra nước ngoài để cho con ăn học, chữa bệnh hoặc tậu nhà đất ở Mỹ như một động thái chuyển dịch tài sản, hai là những khoản tiền để chi trả hàng nhập lậu từ Trung Quốc. Một doanh nhân Việt kiều thành đạt sống tại Mỹ, có lần trong câu chuyện trà dư tửu hậu bày tỏ thắc mắc với một quan chức trong ngành ngoại giao Mỹ rằng trong khi chính phủ nước này tiêu tốn hàng tỉ đô la hỗ trợ cho cộng đồng người Việt còn khó khăn, thì lượng tiền kiều hối cứ liên tục gửi về Việt Nam ngày càng nhiều. Câu trả lời của quan chức này là nước Mỹ chẳng phải chịu thiệt đâu, rồi đây với thời gian thì dòng tiền chảy ngược về Mỹ sẽ còn nhiều hơn. Phải chăng đây là một lời giải thích có tính thuyết phục trong tình hình hiện nay. Thật ra thì các số liệu và dẫn chứng của Tiến sĩ Vũ Quang Việt chỉ cho chúng ta hiểu thêm cặn kẽ về những gì liên quan đến chuyện ngược xuôi của đồng tiền bẩn lẫn đồng tiền sạch, trong đó kiều hối, dù dưới hình thức nào đi nữa, chẳng những không có tội tình gì mà ngược lại đã góp phần đáng kể cho GDP, thêm đồng vốn cho đời sống kinh tế - xã hội, giúp dự trữ ngoại hối tăng cao. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng để một chính phủ có được những khoản vay quốc tế dễ dàng hơn, lãi suất thấp hơn khi người ta nhìn vào khả năng trả nợ. Thế nhưng vấn đề là những khoản tiền ấy phải đến đúng người, đúng chỗ để nạp thêm năng lượng cho cơ thể kinh tế đang lúc phục hồi và làm ra của cải vật chất mà xã hội cần, nếu không như thế thì chẳng khác nào đưa thức ăn bổ dưỡng vào nuôi các tế bào ung thư trong cơ thể con người. Cần nhìn thẳng vào thực tế là thế hệ thứ hai thứ ba của cộng đồng người Việt ở nước ngoài ngày càng nhạt nhòa tình cảm với quê hương cũng như thân nhân trong nước, để đừng ảo tưởng kiều hối là nguồn lợi bất tận, mà tùy thuộc vào những diễn biến tích cực mọi mặt từ trong nước. Làm sao cho các thế hệ người Việt ở nước ngoài “xa mặt mà không cách lòng” để còn gắn bó với quê nhà? Chỉ có một cách là tạo được niềm tự hào dân tộc và lòng tin vào tương lai của đất nước ngày mai sáng sủa hơn ngày hôm nay. Làm được điều này thì dòng kiều hối sẽ không ngừng chảy. Bằng không thì các thế hệ con cháu chúng ta rồi đây nếu về thăm quê hương cũng trong tâm thế của một du khách đến miền đất lạ. Và khi ấy nếu cứ mãi trông chờ vào những đồng tiền không do mình làm ra chính là dựa dẫm vào người khác, tức là đánh mất lòng tự trọng. Đây không chỉ là chuyện của gia đình dòng họ mà cũng là chuyện của đất nước.

Trần Trọng Thức

Nguồn: Thời báo Kinh tế Sài Gòn ngày 05/02/2016 truy cập từ http://www.thesaigontimes.vn/141398/Mat-khac-cua-kieu-hoi.html. 

“Tiền là tiên là Phật...?”

(TBKTSG XUAN) - Xin thưa: còn hơn thế nữa! Tiền là ông Trời, là “Thượng Đế của thời đại chúng ta” (G. Simmel); thời đại ấy “đã thay thế sự toàn năng của Thượng Đế bằng sự toàn năng của đồng tiền” (N. Luhmann).

Simmel còn minh họa dễ hiểu: ngày trước, tòa nhà cao nhất ở các đô thị là giáo đường, nay là... các ngân hàng! “Chúng khẩu đồng từ”, nếu ta nhớ rằng Georg Simmel thuộc thế hệ đầu tiên của những nhà xã hội học Đức, còn Niklas Luhmann sống đồng thời với chúng ta. Nhiều nhà thần học vốn không chịu “thờ hai chúa” (Thượng Đế và... Thần Tài/Mammon) cũng phải cay đắng thừa nhận một “chủ nghĩa phiếm thần thờ đồng tiền” và đồng tiền trở thành “thực tại tối cao, quy định tất cả”, một danh xưng chỉ được dành cho Thượng Đế trước đây! Một sự “soán ngôi” vô tiền khoán hậu? Một cách nói thậm xưng? Dù hiểu cách nào, đây là một thực tế cần nhận diện, cần suy tưởng từ nhiều giác độ: kinh tế học, xã hội học, nhân học và triết học.

Ngày xuân, thử bàn phiếm đôi điều về đồng tiền như một thực tại thường trực trong đời sống, một sản phẩm lâu đời nhưng tiêu biểu cho thời hiện đại. Nó mang lại cho cuộc đời nhịp điệu và vẻ hấp dẫn đặc thù, đồng thời cả cách nhìn nhận đặc thù về thế giới và chỗ đứng của ta trong đó. Tiền tạo ra vô số vấn đề khi ta thiếu nó, và càng nhiều vấn đề hơn khi ta có nó. Thật là ảo tưởng khi nghĩ rằng ta có thể làm chủ được nó. Quyền lực của ta đối với đồng tiền có chăng chỉ là cố hiểu quyền lực của nó trên ta. “Chủ đề về tiền đã lôi cuốn bao nhà thông thái từ thời Aristoteles cổ đại cho đến ngày nay bởi nó đầy bí mật và nghịch lý” như The New Encyclopedia Britannica, 1985, nhìn nhận.

BẢN CHẤT CỦA ĐỒNG TIỀN?

Tìm hiểu bản chất của đồng tiền cực khó, bất chấp nỗ lực từ bao thế kỷ của các nhà kinh tế, nhà chính trị, nhà văn và cả... nhà thơ lẫn triết gia! Nó là thiện hay ác? Nó được ca tụng và mơ ước lẫn bị khinh bỉ và xa lánh. Nó sáng tạo và phá hủy, hợp nhất và phân ly, biến bạn thành thù và ngược lại. Nó ảnh hưởng quyết định đến sinh mệnh của từng cá nhân và quốc gia, mang lại sự tự do hay lệ thuộc. Nó gây nên bao cung bậc cảm xúc khác nhau. Nói ngắn, con người tạo ra tiền và tiền tạo ra con người, cả về cách sống lẫn cách suy nghĩ. Có hiện tượng xã hội nào kỳ lạ hơn thế không?

VAI TRÒ SONG ĐÔI

Là đối tượng của nhận thức, tiền thuộc lĩnh vực kinh tế học với mục tiêu và phương pháp riêng của nó. Dưới cái nhìn này, tiền là phương tiện trao đổi. Nhiệm vụ của kinh tế học là xem nền kinh tế cần bao nhiêu tiền và những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc cung và cầu tiền. Phương pháp của nó chủ yếu là định lượng.

Nhưng, ta dễ thấy ngay rằng phương pháp định lượng hay “toán học hóa” là không đủ để khám phá bí mật của đồng tiền xét như một hiện tượng xã hội. Cần bổ sung vào đó những phân tích định tính. Từ đó, ta có quyền nói về một môn xã hội học, hay, hơn thế, một triết học về đồng tiền. Trong giác độ ấy, tiền không chỉ là phương tiện mà còn là mục đích của trao đổi. Là phương tiện, tiền góp phần phát triển thương mại, mở rộng sự vận động của hàng hóa, dịch vụ. Nhưng, là mục đích, tiền ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của chính con người, đến mục tiêu và thái độ hành động. Tiền thay đổi cả định hướng về giá trị, ý tưởng lẫn những tiêu chuẩn đạo đức.

Aristoteles sớm nhận ra vai trò song đôi này của đồng tiền, xem cái trước là “tự nhiên”, cái sau là “phản tự nhiên” và vô độ. K.Marx tìm hiểu bản chất của đồng tiền, cho thấy tiền - hiểu như mục đích của trao đổi - đã chuyển hóa thành tư bản như thế nào. Cũng thế, G. Simmel, mà ta sẽ trở lại, nhấn mạnh tác động kinh khủng của đồng tiền lên hành động của con người khi trở thành mục đích của trao đổi. “Tính phân cực nội tại trong bản chất của đồng tiền nằm ở chỗ nó là phương tiện tuyệt đối, nhưng qua đó, về tâm lý, trở thành mục đích tuyệt đối của vô số người, và lạ thay, thành biểu trưng khiến những định hướng quan trọng khác trong cuộc đời đều bị đông cứng lại”(1). “Sứ mệnh lịch sử” của tiền không chỉ tạo ra nền kinh tế thị trường, mà còn tạo ra “con người kinh tế” (có thật có không?) với tâm thế được Max Weber gọi là “tinh thần của chủ nghĩa tư bản” (dù tiền không phải là sản phẩm đặc thù của chủ nghĩa tư bản). Nói cách khác, tiền không chỉ thay đổi “thế giới sự vật” và “thế giới con người” mà cả thế giới nội tâm của con người: lợi ích, lý tưởng, cảm hứng, khát vọng, thước đo luân lý, đạo đức. Tiền thay đổi hệ giá trị bằng cách ban cho mình giá trị phổ biến.

Nhưng, “giá trị” lại là khái niệm bí hiểm nhất trong kinh tế học, có lẽ do nó là khái niệm mang tính “triết học” nhiều nhất! Georg Simmel, trong “Triết học về đồng tiền” (1900), là người đầu tiên tiếp cận vấn đề bằng con mắt triết học sâu sắc. Ông triết gia Kant vẫn còn cương quyết phân biệt giữa giá cả và giá trị: “Mọi vật đều có một giá cả. Nhưng, giá trị là vô giá,

Với tư cách là “giá trị phổ biến”, tiền hành động như là động lực cho mọi loại hoạt động, kể cả hoạt động phi nhân tính. Những gì không nên mua bán trở thành sản phẩm có thể mua bán. Trong chừng mực đó, tiền mang lại sự bất an và rối loạn xã hội, thách thức nền tảng giao tiếp và quan hệ đạo lý.

bởi nó là phẩm giá!”. Nhưng, từ khi trở thành vật ngang giá, tiền là giá cả tương đối của một món hàng, đồng thời bản thân tiền là một giá trị bởi có thể được sử dụng mọi lúc mọi nơi. Tiền cào bằng tất cả, bởi nó không đếm xỉa đến cái đặc thù. Lượng thắng chất. “Tiền diễn đạt mọi sự khác biệt về chất của sự vật bằng câu hỏi: “Bao nhiêu”? Tiền, với sự dửng dưng vô màu sắc, trở thành mẫu số chung của mọi giá trị. Nó làm rỗng cái cốt lõi của sự vật, tước bỏ tính cá biệt, giá trị riêng và tính vô ước (tức không thể so sánh được với nhau) của sự vật. Mọi thứ trôi tuột với cùng một trọng lượng riêng giống nhau trong dòng chảy không ngừng của đồng tiền. Mọi vật đều nằm trên cùng một cấp độ và chỉ khác nhau ở phạm vi tác động của chúng mà thôi”. Là cái ngang giá, tiền chuyển từ phương tiện thành mục đích tự thân tuyệt đối, một cách nói khác về phẩm giá của... Thượng Đế! Không cần mang hình thức giá trị “đích thực” của kim loại quý, tiền vẫn có giá trị danh nghĩa như một ký hiệu, biểu trưng có giá trị tối cao như phương tiện và mục đích trao đổi. Vậy, giá trị của tiền không ở hình thức của nó mà ở nội dung của tiến trình xã hội được nó vận hành. Là một vật, tiền đi từ túi người này sang túi người khác, và đó là “nguồn gốc cho sức mạnh vô biên của tiền đối với xã hội”. Cơ chế vận hành của nó được tóm lược trong hai hành động: chiếm hữu và xuất nhượng, căn cứ trên năng lực chi trả. Tiền là “thước đo của giá trị” và là “thước đo của vạn vật”. Bấy giờ, với tư cách là “giá trị phổ biến”, tiền hành động như là động lực cho mọi loại hoạt động, kể cả hoạt động phi nhân tính. Những gì không nên mua bán trở thành sản phẩm có thể mua bán. Trong chừng mực đó, tiền mang lại sự bất an và rối loạn xã hội, thách thức nền tảng giao tiếp và quan hệ đạo lý.

TỰ DO VÀ THA HÓA

Trong nền kinh tế tiền tệ, cá nhân cũng chuyển hóa tương tự như những hệ giá trị khi chúng được tác động bởi đồng tiền. Con người - giống như đồng tiền - trở nên “bình đẳng”, độc lập và năng động với cái giá phải trả là mất đi cái bản sắc cố định và riêng biệt. “Tiền thực chất là hình thức sở hữu hiệu quả nhất để giải phóng cá nhân ra khỏi những sợi dây ràng buộc so với các hình thức sở hữu khác”. Con người thoát khỏi sự ràng buộc vào một loại lao động và một lối sống nhất định, giống như giá trị của đồ vật từ nay chỉ cần thể hiện bằng tiền mặt một cách trung tính. Ở đây, G.Simmel có nhận xét tinh tế: trong nền kinh tế kế hoạch hóa quan liêu bao cấp, tưởng như chống lại sức mạnh của đồng tiền, thì “thật ra vẫn vận động theo cùng một hướng là biến cá nhân ngày càng phụ thuộc vào thành quả của người khác và càng ít phụ thuộc vào “những nhân cách” đứng sau lưng họ. Cả hai hiện tượng có cùng một nguồn gốc và tạo nên các mặt đối lập của một và cùng một tiến trình: sự phân công lao động hiện đại cho phép sự lệ thuộc tăng lên, đồng thời làm cho “nhân cách” tiêu biến đàng sau các chức năng của họ”. “Tiền và giao dịch tiền tệ càng tăng thì giá trị của cá nhân càng giảm, và câu hỏi trở thành: cá nhân có thể làm gì, thay vì cá nhân ấy là ai; mọi việc quy thành tiền thay vì giá trị của xúc cảm nhân loại”.

TIỀN VÀ LÝ TRÍ

Tiền, bằng sức mạnh vật chất, thỏa mãn ý muốn tự do của con người thông qua cơ chế thị trường. Nhưng, tiền, kỳ cùng, vẫn không thể quyết định mục đích của ý muốn ấy. May mắn là: lĩnh vực này thuộc thẩm quyền của lý trí. Tất cả phụ thuộc vào sự đối ứng giữa hai lực lượng: lý trí và lợi ích tiền bạc trong hoạt động có mục đích của con người. Tiền là điều kiện cần để hợp lý hóa hành động. Nhưng, ta có thể đồng ý với Simmel khi tin rằng “trí tuệ xã hội” đồng hành với nền kinh tế tiền tệ, buộc xã hội phải thấu hiểu vị trí và vai trò của đồng tiền trong xã hội để “cầm cương” đứa con khủng khiếp (“enfant terrible”) của chính mình. Ngày càng thấy cần thiết kết hợp giữa kinh tế học hướng đến hành động thực tiễn và triết học hướng đến suy tưởng để nhận thức thế giới như một toàn bộ. Tìm hiểu đồng tiền không chỉ để điều tiết thị trường mà còn để phục vụ sự phát triển xã hội. Là sản phẩm của nền văn minh, đồng thời là công cụ cho sự phát triển xã hội, tiền là yếu tố then chốt xác định những giới hạn của tự do và bình đẳng trong nền kinh tế tiền tệ.

Tiền không mang lại hạnh phúc, hiểu theo nghĩa tuyệt đối? Tiền có thể “cứu khổ cứu nạn”, tức mang lại hạnh phúc theo nghĩa tương đối? Nhưng ranh giới đó ở đâu? Một câu hỏi thú vị cho điều tra xã hội học và tâm lý xã hội(2).

Con người là sinh vật hữu hạn, song lại không có giới hạn. Bao giờ con người cũng có cái gì đó trước mắt để vượt qua và sở dĩ nó “có đó” là để được vượt qua. Con người vượt qua chính mình là vượt thoát những ranh giới, ràng buộc đang đặt ra cho mình. Có những ông bà tỉ phú đang nơm nớp ở Trung Quốc. Lại có chàng tỉ phú trẻ măng ở Mỹ hớn hở dành hết tài sản khổng lồ cho an sinh xã hội. Nói theo kiểu Camus, ta “phải tưởng tượng” chàng này đang rất hạnh phúc vì chưa lúc nào chàng có quyền quyết định tự do đến như thế. Một tác giả nhận định: “Triết lý về đồng tiền có thể góp phần “giáo dục” nhân loại và giúp họ nhớ lại rằng “thước đo của vạn vật” bao giờ kỳ cùng cũng là chính con người” (Protagoras). Ít ra là... đối với đồng tiền!

--

(1)Các trích dẫn đều từ: Georg Simmel, Triết học về đồng tiền / Philosophie des Geldes, 1900.

(2)Kết quả thăm dò từ Princeton dựa trên 450.000 người cho thấy, ở Mỹ, “người ta có sức khỏe tinh thần tốt khi thu nhập ở mức 75.000 đô la/năm, không cao hơn”! Xem: BBC (25-6-2015): Tiền và hạnh phúc: Mối quan hệ bí mật.

Bùi Văn Nam Sơn

Nguồn: Thời báo Kinh Tế Sài Gòn Online ngày 08/02/2016 truy cập từ http://www.thesaigontimes.vn/141780/Tien-la-tien-la-Phat.html. 

Cần nhìn nhận một cách biện chứng về chủ nghĩa tư bản

Một góc Silicon Valley. Những trung tâm kinh tế của Mỹ như Boston, New York và Silicon Valley chính là những cỗ máy tăng trưởng của nền kinh tế dựa trên tri thức hàng đầu thế giới. Ảnh: Internet (TBKTSG) - Với những diễn biến phức tạp đang xảy ra trên thế giới, rất có thể, nhận xét tương tự hoặc gay gắt hơn về chủ nghĩa tư bản (CNTB) lại xuất hiện. Trên thực tế, mô hình TBCN luôn tiến hóa và phát triển để tạo dựng cuộc sống giàu có cho nhiều cộng đồng và tiến bộ nhân loại. Nhìn vào hai thái cực là thị trường tự do ở Mỹ và xã hội thị trường ở các nước Bắc Âu cho thấy rất rõ điều này. Mô hình thị trường tự do kiểu Mỹ Hoa Kỳ là một hình mẫu của thị trường tự do với những trục trặc cứ lặp đi lặp lại (nhất là các cuộc khủng hoảng do sự vị kỷ của con người gây ra). Tuy nhiên, có một điều không thể phủ nhận là nước Mỹ liên tục phát triển và khẳng định vị trí siêu cường của mình. Nhìn suốt chiều dài lịch sử nhân loại, nhất là trong ba thế kỷ trở lại đây, Acemoglu và Robinson (trong tác phẩm Tại sao các quốc gia thất bại) cho rằng: “Có rất ít nghi ngờ rằng trong 50 năm, thậm chí 100 năm nữa, Hoa Kỳ và Tây Âu, dựa trên các thể chế kinh tế và chính trị dung nạp, sẽ giàu hơn, khả năng giàu hơn rất nhiều các nước thuộc tiểu vùng Sahara, Trung Đông, Trung Mỹ và Đông Nam Á”. Nền kinh tế Hoa Kỳ dựa trên bốn lợi thế cơ bản gồm: kinh tế, thể chế, nguồn nhân lực và địa chính trị. Thể chế đã được thiết kế để tạo ra những cuộc đua minh bạch để cuối cùng tài năng hay các nguồn lực xã hội được khai thác và sử dụng hợp lý. Mô hình phi tập trung với quyền tự chủ rất cao đến từng thị trấn nhỏ đã phát huy tác dụng. Các địa phương ở Mỹ luôn phải cạnh tranh quyết liệt với nhau trong điều kiện không có rào cản và ngày nay còn phải cạnh tranh với các nơi khác trên thế giới nên những quyết định hợp lý có lợi cho nhiều người vẫn thường xuyên được đưa ra thay vì hầu hết là các quyết định chỉ có lợi cho những nhóm nhỏ. Sức cạnh tranh hay sức hút của những trung tâm kinh tế của Mỹ như Boston, New York và Silicon Valley vẫn đang hết sức mãnh liệt. Đây chính là những cỗ máy tăng trưởng của nền kinh tế dựa trên tri thức hàng đầu thế giới này. Một điểm rất quan trọng khác là các tổ chức xã hội được tự do phát triển và bắt rễ rất chắc ở Mỹ. Trụ cột này có vai trò hết sức quan trọng trong xã hội Mỹ. Các hoạt động từ thiện, vì cộng đồng ở Mỹ rất đa dạng. Chỉ riêng số tiền đóng góp theo kiểu mạnh thường quân đã vào khoảng 2% GDP (gấp gần hai lần GDP của Việt Nam). Những nhà đại tư bản như Bill Gates, Warren Buffett và Mark Zuckerberg đã hiến phần lớn tài sản của mình cho xã hội. Tư hữu là động lực phát triển của xã hội. Những nhà đại tư bản giàu có ở nước Mỹ hay trên thế giới có được những giá trị tài sản khổng lồ là nhờ việc tạo ra một giá trị lớn hơn rất nhiều cho nhân loại chứ không phải đi bóc lột của người khác. Hơn thế, họ đang dùng tài sản của mình để có những việc làm thiết thực cho sự phát triển của xã hội chứ không phải chỉ giữ khư khư cho mình. Tuy nhiên, nền chính trị Hoa Kỳ hiện đang có vấn đề rất nghiêm trọng như Yasheng Huang đã phân tích: “Nền chính trị tiền bạc ở Mỹ là một vấn đề rất lớn và quả thật nó đang khiến cho chế độ như một cỗ máy hỏng nặng, không còn vận hành trơn tru... Nó hỏng hóc chính là vì về cơ bản nó đối nghịch với dân chủ. Nền chính trị tiền bạc là hình thái lệch lạc của dân chủ. Nó phá hoại và làm mất giá trị một trụ cột chuẩn mực của dân chủ - một người một phiếu”. Thêm vào đó, bất bình đẳng gia tăng cũng là một vấn đề nghiêm trọng khác của Mỹ. Những người giàu đang có được phần nhiều hơn trong miếng bánh xã hội. 1% số người có thu nhập cao nhất của Mỹ chiếm đến 18,3% tổng thu nhập; và trong giai đoạn 2009-2012, thu nhập của nhóm này tăng đến 31%, trong khi 99% còn lại chỉ tăng 1% và 90% thu nhập bị giảm. Sự giằng co trong các vấn đề liên quan đến luật bảo hiểm y tế mới của Mỹ mà nó có lợi cho hầu hết người nghèo hay sự cực đoan đến mức đề xuất cấm cửa những người theo đạo Hồi ở Mỹ của ứng viên Đảng Cộng hòa Donald Trump trong cuộc bầu cử năm 2016 sắp tới cho thấy những vấn đề của nước Mỹ. Mô hình các nước Bắc Âu Chỉ có khoảng 25 triệu người nằm ở các rẻo đất hẹp, nhưng mô hình nhà nước phúc lợi ở các nước Bắc Âu rất được chú ý. Trong gần như tất cả các xếp hạng về mức độ phát triển của các quốc gia trên thế giới, nhìn chung họ đều thuộc nhóm có vị thứ cao nhất. Nghiên cứu vào năm 2007 của Viện Nghiên cứu kinh tế Phần Lan đã chỉ ra rằng: “So sánh một cách tổng thể với các nước khác, các nước Bắc Âu tốt hơn khi kết hợp hiệu quả kinh tế và tăng trưởng với thị trường lao động nhân bản, phân phối thu nhập công bằng và cố kết xã hội. Mô hình này tạo ra nguồn cảm hứng cho nhiều người tìm kiếm một hệ thống kinh tế - xã hội tốt hơn... Ở chiều ngược lại, điều làm cho nhiều người ngạc nhiên là tại sao các nước Bắc Âu có thể trở nên thịnh vượng và tăng trưởng tốt với các khuyến khích kinh tế được xem là yếu đi cùng với thuế suất rất cao, một hệ thống an sinh xã hội hào phóng và chế độ phân phối bình quân”. Theo logic thông thường, sưu cao thuế nặng (khoảng 50%) sẽ làm giảm động cơ làm việc của người lao động và phúc lợi xã hội cao mà không phải làm gì khiến người ta lười hơn. Tuy nhiên, người dân ở các nước Bắc Âu vẫn chăm chỉ làm việc để đưa quốc gia của họ đi đến phồn vinh. Các khoản thuế đang được sử dụng rất hiệu quả tạo ra một hệ thống an sinh và phúc lợi xã hội hào phóng. Dường như chủ nghĩa tư bản vị kỷ và chủ nghĩa xã hội vị tha đang tồn tại ở đó. Chính sách mỗi nước là rất khác nhau, nhưng tựu trung, có năm yếu tố then chốt tao ra sự thành công của các nước Bắc Âu gồm: Thứ nhất, tuân thủ các quy luật của thị trường tự do. Trường phái ủng hộ thị trường tự do luôn có những vị trí quan trọng trong chính phủ. Sự phân bổ nguồn lực theo các quy luật của thị trường được tận dụng tối đa, các doanh nghiệp tư nhân có quyền cạnh tranh bình đẳng với các nhà cung cấp của chính phủ. Thứ hai, trọng dụng nhân tài. Ví dụ, ngay từ năm 1840, Thụy Điển đã bãi bỏ các ưu tiên cho tầng lớp quý tộc vào các chức danh của nhà nước và tạo ra một dịch vụ dân sự trọng dụng người tài và không có tham nhũng. Rất nhiều người tài đã vào làm việc tại khu vực công ở các nước này và đây được xem là vinh hạnh của họ. Thứ ba, tính thực tế và ý chí sắt đá là nền tảng tạo ra một chính phủ minh bạch và trung thực. Khi phát hiện ra trục trặc thì cả hệ thống chính trị đã được huy động để tìm giải pháp và điều chỉnh sao cho hợp lý hơn. Các đồng thuận mới có thể thay thế những nguyên tắc cũ kỹ, lỗi thời một cách dễ dàng. Kết quả, mô hình phát triển luôn được điều chỉnh và cập nhật. Thứ tư, vốn xã hội làm giảm chi phí giao dịch. Sự kết hợp của địa lý và lịch sử đã tạo ra hai nguồn vốn cực kỳ quan trọng trong xã hội đó là sự tin tưởng vào người lạ và niềm tin vào các quyền tự do cá nhân. Đây là vốn xã hội rất quý mà nó giúp giảm thiểu đáng kể các chi phí giao dịch - một rào cản rất lớn làm giảm hiệu quả kinh tế. Thứ năm, tự chủ cá nhân là một trong những yếu tố then chốt. Sự kết hợp của một quy mô nhà nước lớn với chủ nghĩa cá nhân có vẻ gì đó phi lý đối với nhiều người, nhưng ở các nước Bắc Âu lại không phải là vấn đề lớn. Người dân ở đó cho rằng vai trò của chính phủ là thúc đẩy quyền tự chủ cá nhân và sự vận động của xã hội. Mỗi người được đeo đuổi những mục tiêu ưa thích của mình và không bị ràng buộc hay phụ thuộc vào người khác. Công thức thành công của các nước Bắc Âu không có gì là bí mật. Tôn trọng các quy luật của thị trường tự do, tôn trọng tự do của các cá nhân và một nhà nước hữu hiệu vì lợi ích của người dân là chìa khóa thành công. Tuy nhiên mô hình này rất khó bắt chước. Hơn thế, mô hình này hiện đang gặp nhiều thách thức với tiến trình toàn cầu hóa, người nhập cư gia tăng làm cho tính đồng nhất trong xã hội ở các nước này giảm đi. Tóm lại, CNTB đang vận động và tiến hóa để tạo dựng những xã hội hay cộng đồng ngày một văn minh và nhân văn hơn. Tư hữu là động lực của sự phát triển và tiến bộ nhân loại. Do vậy, để có thể trở nên phát triển, Việt Nam cần nhìn nhận vấn đề này một cách biện chứng.

Huỳnh Thế Du

Nguồn: Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, ngày 10/01/2016 truy cập từ http://www.thesaigontimes.vn/140774/Can-nhin-nhan-mot-cach-bien-chung-ve-chu-nghia-tu-ban.html. 

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) có liên quan gì đến bạn không?

(TBKTSG) - Cái mặc cảm không biết gì về Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) không chỉ luẩn quẩn trong đầu nhiều doanh nhân; nó còn ám ảnh người có chút áy náy về chuyện thế sự. Hôm nay, ngày 31-12-2015, AEC chính thức hình thành - một cột mốc quan trọng như thế mà mình không biết gì về nó cả.

Thật ra nhiều người dân ASEAN cũng tự vấn như thế - nên mới có các phần hỏi đáp trên nhiều báo. Ví dụ, câu hỏi nhiều người đặt ra nhất là AEC có giống Liên hiệp châu Âu (EU) không? Mới nhìn qua thì AEC cũng giống EU lúc mới hình thành cái gọi là Cộng đồng Kinh tế châu Âu vào năm 1957 nhưng về bản chất thì khác hẳn. AEC không có kế hoạch cho ra đời đồng tiền chung, không có một ngân hàng trung ương chung, không có nghị viện chung nên nói là cộng đồng kinh tế nhưng chưa có sự gắn bó chặt chẽ như EU hiện nay. 

Với người bình thường, có lẽ mối quan tâm gói gọn vào một số chuyện cụ thể mà đầu tiên là công ăn việc làm. Liệu AEC ra đời có thúc đẩy các dòng di dân tìm việc làm ở quy mô lớn mà thực tế hiện đang xảy ra như công nhân Việt Nam qua Thái Lan hay Malaysia làm việc?

Thực tế ở giai đoạn đầu này, AEC chỉ chú trọng vào việc dịch chuyển lao động có tay nghề chứ lao động phổ thông không nằm trong mối quan tâm của các nhà làm chính sách. Cho đến nay chỉ có người làm 8 nghề chuyên môn là được quyền chuyển đổi nơi làm việc bên trong ASEAN, chiếm 1,5% tổng lực lượng lao động của ASEAN, gồm bác sĩ, y tá, nha sĩ, kỹ sư, trắc địa viên, người làm trong ngành du lịch, kế toán và kiến trúc sư.

Nhưng quá trình này không phải tự nhiên theo kiểu ưa làm ở nước nào thì làm mà tùy điều kiện từng nước đặt ra trước khi công nhận lẫn nhau. Ví dụ ở Malaysia những người làm nghề chuyên môn này phải có ít nhất 10 năm kinh nghiệm và phải được một công ty sở tại bảo lãnh.

Chính ở lĩnh vực này, dự báo sẽ có nhiều chuyển biến do AEC đem lại. Sẽ có nhiều bạn trẻ sang các nước ASEAN khác để làm việc trong ngành du lịch, khách sạn, nhà hàng và ngược lại các công ty lữ hành nước ngoài cũng sẽ đem nhân sự của chính họ vào Việt Nam. Nhiều công ty có vốn đầu tư nước ngoài, hiện đang gặp khó khăn trong tuyển dụng nhân sự bậc trung sẽ chuyển sang tìm chuyên viên kế toán, giám đốc tài chính… từ các nước lân cận.

Dù sao đây là sức ép cạnh tranh rất cần thiết để giới trẻ phải tự hoàn thiện mình trong cả kiến thức, tay nghề, ý thức lao động lẫn khả năng tiếng Anh, khả năng làm việc nhóm. Sức ép này sẽ dội vào các trường đại học, không thể ngồi yên trong tháp ngà được nữa rồi.

Cái mà AEC hướng đến nhằm xây dựng một thị trường chung và một khu vực sản xuất chung là việc dịch chuyển tự do lao động có tay nghề. Nếu Việt Nam cứ chăm chăm vào xuất khẩu lao động phổ thông thì xem như thua.

Đã có những câu chuyện từ thực tế được đăng tải trên Facebook, nào là chuyện hành khách một chuyến bay nội địa ngạc nhiên trước sự nhiệt tình và chuyên nghiệp của một tiếp viên hàng không nam; hóa ra đây là một tiếp viên người Thái mà hãng này mới tuyển dụng. Thật mỉa mai khi sự phục vụ bình thường của một tiếp viên như ân cần giúp hành khách xếp va li lên ngăn đựng hành lý, hướng dẫn cặn kẽ cách cài khóa an toàn cho người lớn tuổi, quan sát xem có ai cần giúp đỡ thì nhanh nhẹn tiến đến giúp… lại gây ngạc nhiên ở người quan sát. Đến khi biết anh này là người Thái thì lại ồ lên, ra vẻ thì ra thế!

Kiểu như thế chẳng mấy chốc doanh nghiệp trong nước vì khách hàng, vì hiệu quả công việc mà sẽ nhắm đến tuyển dụng nhân sự từ các nước láng giềng chăng? Do đâu tính chuyên nghiệp ở người lao động nước ta ngày càng dần mai một trong khi sự làm dối, làm ẩu lại lan tràn. Ở đâu, trong môi trường nào, nhân viên Việt Nam học được lương tâm chức nghiệp, cách hành nghề chuyên nghiệp, cách ứng xử đúng chuẩn mực quốc tế?

Và từ câu chuyện dòng chảy lao động có thể sẽ được tự do lưu chuyển nội vùng ASEAN trong những năm sắp tới mà nhìn lại tệ nạn chạy việc ở nước ta mới thấy nguy cơ tụt hậu lớn như thế nào.

Giả dụ cứ đặt một bên là cái bệnh viện phải tìm mọi cách tuyển cho được bác sĩ giỏi, kể cả chuyên gia từ nước ngoài về và một bên là cái bệnh viện ai muốn vào làm, dù là y tá thôi chứ chưa nói đến bác sĩ đã phải “chạy việc” tốn cả trăm triệu.

Giả dụ một hệ thống trường học mà giáo viên toàn phải bỏ tiền ra bôi trơn mới được nhận vào rồi một hệ thống trường học có thể phải tuyển giáo viên từ Philippines để dạy tiếng Anh với mức lương phải trả cao hơn giáo viên sở tại.

Không cần so sánh, ắt ai cũng thấy con đường lên xuống của hai dạng tuyển dụng này là như thế nào. Thế tại sao nạn chạy việc vẫn phổ biến; không lẽ người đứng đầu các đơn vị cần tuyển dụng không hiểu được chất lượng bộ máy sẽ phụ thuộc vào chất lượng nhân sự mà họ tuyển dụng.

Nhìn rộng hơn, chắc chắn sẽ đến lúc AEC đồng ý công nhận lẫn nhau nhiều ngành nghề hơn nữa và để chuẩn bị cho việc đó, ASEAN có soạn thảo bộ khung tham chiếu tay nghề mà các nước trong khối rồi sẽ phải dựa vào để soạn thảo chương trình đào tạo cho nước mình. Điều đó không biết Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các trường đại học, các trường dạy nghề đã nhắm tới để đưa vào kế hoạch của mình chưa? Chẳng hạn chuyện lình xình quanh việc cho phép trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ mở ngành y đa khoa, vấn đề không phải là bộ này hay bộ kia ủng hộ; vấn đề là đầu ra của trường có đáp ứng được các yêu cầu về tay nghề để được các nước khác công nhận hay không.

Ở góc độ khác, để tránh cảnh người dân bị quyến dụ bởi cái nhãn “bác sĩ ngoại” mà không biết thực chất tay nghề của các bác sĩ này là thế nào, liệu Việt Nam đã soạn thảo lộ trình công nhận bác sĩ các nước ASEAN hay chưa? Ví dụ Philippines đề ra yêu cầu bác sĩ, nha sĩ phải có năm năm kinh nghiệm hành nghề, còn y tá là ba năm. Ở các nước chưa có những thỏa thuận nhận lao động của nhau, doanh nghiệp nào muốn tiếp nhận lao động nước ngoài phải ưu tiên tuyển dụng lao động của nước sở tại trước, đến khi đăng báo tuyển người không ra mới được phép tuyển lao động từ nước khác đến. Những quy định ấy nước ta cũng có nhưng hầu như không ai thực thi cho đến nơi đến chốn.

Nói tóm lại, cái mà AEC hướng đến nhằm xây dựng một thị trường chung và một khu vực sản xuất chung là việc dịch chuyển tự do lao động có tay nghề. Nếu Việt Nam cứ chăm chăm vào xuất khẩu lao động phổ thông thì xem như thua: không những không gửi được người sang làm ở các nước AESAN khác mà sẽ phải tiếp nhận dòng chảy các loại chuyên viên cấp trung và cấp cao từ nước khác. Có lẽ điều này sẽ có tác động lớn lên xã hội chứ không phải chuyện thuế má vì thuế thực chất đã giảm từ trước khi ra đời AEC.

Thực tế dòng chảy lao động trong khối ASEAN không như AEC hình dung. Bởi đến 87% lao động dịch chuyển nội khối là lao động phổ thông. Năm hành lang dịch chuyển chính bao gồm: Myanmar sang Thái Lan; Indonesia sang Malaysia; Malaysia sang Singapore; Lào qua Thái Lan và Campuchia cũng qua Thái Lan. Sự hình thành Cộng đồng Kinh tế ASEAN được kỳ vọng sẽ tạo ra thêm 14 triệu chỗ làm tính đến năm 2025.

Nguyễn Vạn Phú

Nguồn: Thời báo Kinh Tế Sài Gòn Online, truy cập từ http://www.thesaigontimes.vn/140499/AEC-co-lien-quan-gi-den-ban-khong.html ngày 31/12/2015.

Kinh tế thế giới 2014 qua các thống kê

Trong khi Mỹ - nền kinh tế lớn nhất thế giới có nhiều dấu hiệu rõ rệt về phục hồi, bức tranh tại phần còn lại của thế giới lại trở nên u ám.

Nguồn: Economist

Nguồn: VN Express ngày 27/12/2014 truy cập từ http://vnexpress.net/infographic/quoc-te/kinh-te-the-gioi-2014-qua-cac-thong-ke-3126615.html. 

Toàn cảnh kinh tế Việt Nam 2014

Tổng cục Thống kê ước tính tổng sản phẩm trong nước 
(GDP) năm nay ước tăng 5,98% - cao nhất kể từ năm 2011.

Đồ họa: Việt Chung

Nguồn: VN Express ngày 27/12/2014 truy cập từ http://vnexpress.net/infographic/doanh-nghiep/toan-canh-kinh-te-viet-nam-2014-3126650.html. 

Nửa đầu năm 2014: GDP tăng cao nhất trong ba năm

Khu vực doanh nghiệp FDI và ngành sản xuất công nghiệp điện tử là những điểm sáng trong hoạt động kinh tế 6 tháng đầu năm nay. Ảnh TL SGT   (TBKTSG Online) - Hôm nay 27-6, Tổng cục Thống kê đã công bố báo cáo tình hình kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm 2014; theo đó tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 5,18%, cao hơn nửa đầu năm 2013 và 2012.   Theo nhận định của Tổng cục Thống kê, "Kinh tế - xã hội nước ta 6 tháng đầu năm nay diễn ra trong bối cảnh thế giới tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp cả về kinh tế và chính trị... Trong đó, đáng chú ý là quá trình tái cơ cấu kinh tế diễn ra thiếu đồng bộ và chưa thực sự có những bước đi hiệu quả. Ngoài ra, thời gian gần đây tình hình biển Đông có nhiều diễn biến phức tạp, bước đầu ảnh hưởng đến động thái phát triển kinh tế - xã hội và đời sống dân cư cả nước."     Tình hình thực hiện một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội tóm tắt như sau:   - Tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) so với cùng kỳ năm ngoái là 5,18%. Đây cũng là mức tăng GDP nửa đầu năm cao nhất trong ba năm gần đây (nửa đầu năm 2013 tăng 4,93%, năm 2013 tăng 4,90%).   Trong mức tăng 5,18% của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,96%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 5,33%; khu vực dịch vụ tăng 6,01%.   - Cơ cấu nền kinh tế 6 tháng đầu năm nay vẫn theo hướng tích cực. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 17,69%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 38,70%; khu vực dịch vụ chiếm 43,61% (Cơ cấu tương ứng của cùng kỳ năm 2013 là: 18,18%; 38,70%; 43,12%).   - Về hoạt động của doanh nghiệp: Tính chung 6 tháng đầu năm, cả nước có 37315 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với số vốn đăng ký 230,9 nghìn tỉ đồng, giảm 4,1% về số doanh nghiệp đăng ký thành lập và tăng 19,3% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2013.   Số doanh nghiệp gặp khó khăn buộc phải giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động có đăng ký hoặc ngừng hoạt động chờ đóng mã số doanh nghiệp hoặc không đăng ký là 33454 doanh nghiệp, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm trước; số doanh nghiệp rơi vào tình trạng ngừng hoạt động nay quay trở lại hoạt động trong 6 tháng đầu năm là 8322 doanh nghiệp, giảm 10,7% so với cùng kỳ năm 2013.   - Về đầu tư phát triển: Vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện 6 tháng năm 2014 theo giá hiện hành ước tính đạt 502,5 nghìn tỉ đồng, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước và bằng 30,1% GDP.   Số vốn đầu tư này bao gồm: Vốn khu vực Nhà nước đạt 198,2 nghìn tỉ đồng, chiếm 39,5% tổng vốn và tăng 9,5% so với cùng kỳ năm trước; vốn khu vực ngoài Nhà nước đạt 178 nghìn tỉ đồng, chiếm 35,4% và tăng 7,9%; vốn khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 126,3 nghìn tỉ đồng, chiếm 25,1% và tăng 6,5%.   Trong vốn đầu tư của khu vực Nhà nước, vốn từ ngân sách Nhà nước thực hiện 6 tháng ước tính đạt 90 nghìn tỉ đồng, bằng 48,6% kế hoạch năm và tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2013.   - Về thu chi ngân sách Nhà nước: Tổng thu ngân sách Nhà nước từ đầu năm đến thời điểm 15-6-2014 ước đạt 376,9 nghìn tỉ đồng, bằng 48,2% dự toán năm; trong đó thu nội địa 256,7 nghìn tỉ đồng, bằng 47,6%; thu từ dầu thô 48,3 nghìn tỉ đồng, bằng 56,6%; thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất, nhập khẩu 70,5 nghìn tỉ đồng, bằng 45,8%.   Tổng chi ngân sách Nhà nước từ đầu năm đến thời điểm 15-6-2014 ước tính đạt 449,4 nghìn tỉ đồng, bằng 44,6% dự toán năm, trong đó chi đầu tư phát triển 72,6 nghìn tỉ đồng, bằng 44,5% (riêng chi đầu tư xây dựng cơ bản 70 nghìn tỉ đồng, bằng 44,3%); chi phát triển sự nghiệp kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý Nhà nước, Đảng, đoàn thể ước tính đạt 321,7 nghìn tỉ đồng, bằng 45,7%; chi trả nợ và viện trợ 55,1 nghìn tỉ đồng, bằng 45,9%.   - Về xuất nhập khẩu: Tính chung 6 tháng đầu năm, kim ngạch hàng hóa xuất khẩu đạt 70,9 tỉ đô la Mỹ, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước; trong đó bao gồm: Khu vực kinh tế trong nước đạt 23,1 tỉ đô la, tăng 11,5%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 47,8 tỉ đô la, chiếm 67,5% tổng kim ngạch và tăng 16,6%.   Tính chung 6 tháng đầu năm, kim ngạch hàng hóa nhập khẩu đạt 69,6 tỉ đô la Mỹ, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2013, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 30,3 tỉ đô la, tăng 10,3%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 39,3 tỉ đô la, tăng 11,6%.   - Về giá cả: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6-2014 tăng 1,38% so với tháng 12-2013 và tăng 4,98% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng trong 6 tháng đầu năm nay, CPI tăng 0,23%. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân 6 tháng đầu năm nay tăng 4,77% so với bình quân cùng kỳ năm trước.   Chỉ số giá vàng tháng 6-2014 giảm 0,12% so với tháng trước và giảm 9,79% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số giá đô la Mỹ tháng 6-2014 tăng 0,49% so với tháng trước và tăng 0,57% so với cùng kỳ năm trước.   Xem toàn văn báo cáo Tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2014 của Tổng cục Thống kê.

 
Nguồn: Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online ngày 27/06/2014 truy cập từ http://www.thesaigontimes.vn/116841/Nua-dau-nam-2014-GDP-tang-cao-nhat-trong-ba-nam.html.

Kinh tế Trung Quốc suy yếu, cơ hội nào cho Việt Nam?

	Thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc có thể bị ảnh hưởng tiêu cực nếu thị trường này suy giảm. Ảnh Thanh Tao   (TBKTSG) - Nền kinh tế Trung Quốc đang phát đi những tín hiệu không mấy khả quan trong thời gian gần đây, đặc biệt, số liệu về tình hình xuất khẩu tháng 2 sụt giảm mạnh. Do Trung Quốc là một đối tác thương mại lớn, lại có điều kiện địa lý giáp ranh, liệu Việt Nam có thể tìm thấy cơ hội gì từ tình hình hiện nay của Trung Quốc. Trung Quốc: những số liệu đáng thất vọng   Phiên giao dịch ngày 10-3 vừa qua, thị trường chứng khoán châu Á nói chung và thị trường Trung Quốc nói riêng đã có một phiên lao dốc mạnh. Chỉ số CSI 300 giảm 3,3% xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2-2009. Đồng nhân dân tệ (NDT) đã có lúc giảm tới 0,5% so với đồng đô la Mỹ, là mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ tháng 12-2008. Báo cáo về tình hình xuất khẩu tháng 2 đáng thất vọng, chỉ đạt 114 tỉ đô la Mỹ, giảm 18,1% so với cùng kỳ năm trước (trong khi dự báo của các chuyên gia trước đó cho rằng xuất khẩu sẽ tăng 7,5%). Điều này được cho là nguyên nhân chính khiến tâm lý nhà đầu tư Trung Quốc hoảng loạn. Xuất khẩu sụt giảm chỉ là một trong rất nhiều nghi ngại về tình hình sức khỏe thời gian gần đây của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Tăng trưởng GDP năm 2013 của Trung Quốc chỉ đạt 7,7% - mức thấp nhất kể từ năm 1999. Dự báo của các tổ chức tài chính lớn như Ngân hàng Thế giới (WB) hay Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đều cho rằng năm 2014, Trung Quốc sẽ tiếp tục có mức tăng trưởng thấp hơn năm 2013. Chính phủ Trung Quốc định hướng “lái” động lực tăng trưởng từ khu vực xuất khẩu sang tiêu dùng nội địa, đồng thời giảm tỷ trọng tổng vốn đầu tư/GDP trước nguy cơ nợ trái phiếu chính quyền địa phương của nước này đã tăng cao đến mức báo động. Tuy nhiên, tất cả những định hướng trên cần thời gian dài mới có thể phát huy hiệu quả. Trước mắt, nếu xuất khẩu tiếp tục suy giảm (cho dù tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu/GDP chỉ khoảng 30%), tăng trưởng của Trung Quốc chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng theo chiều hướng tiêu cực trong năm 2014. Thách thức và cơ hội nào cho Việt Nam?   Việt Nam, với tư cách là một đối tác thương mại lớn (thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 10% tổng kim ngạch xuất khẩu và 30% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam), chắc chắn sẽ có ảnh hưởng ít nhiều từ việc kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại. Đánh giá sơ bộ và định tính có thể thấy nhiều khả năng một số nhóm hàng của Việt Nam có tỷ trọng xuất khẩu lớn sang Trung Quốc có thể bị ảnh hưởng tiêu cực, tiêu biểu là nhóm hàng nguyên nhiên liệu thô - khoáng sản (chủ yếu là dầu mỏ, than đá) và nhóm hàng nông lâm thủy sản (tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc trong tổng kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm hàng này năm 2013 lần lượt là 16,5% và 17,8%). Các nhóm hàng khác có tỷ trọng cao trong cơ cấu hàng xuất khẩu sang Trung Quốc nhưng phần kim ngạch xuất khẩu chiếm tỷ trọng không quá lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu chung, như dệt may - giày dép, máy vi tính, điện thoại và linh kiện, có thể sẽ ít chịu tác động hơn. Trên phương diện nhập khẩu, nếu xuất khẩu sang các đối tác thương mại lớn như Mỹ và EU gặp khó khăn, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ đẩy mạnh hàng hóa sang các nước láng giềng châu Á và khu vực ASEAN, đặc biệt là Việt Nam, khi các cam kết về cắt giảm thuế quan theo Hiệp định Hợp tác kinh tế toàn diện ASEAN - Trung Quốc sẽ phải được Việt Nam hoàn tất vào cuối năm 2015. Khi đó, thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc sẽ có nguy cơ ngày càng trầm trọng hơn (cuối năm 2013 đã đạt hơn 23 tỉ đô la Mỹ, chiếm 18% tổng kim ngạch xuất khẩu). Thông tin mới nhất liên quan đến chính sách điều hành tỷ giá của Trung Quốc được ban hành ngày 17-3 là biên độ giao dịch tỷ giá được nâng lên gấp đôi so với mức trước đây, từ ± 1% lên 2%; nghĩa là từ ngày 17-3 NDT có thể biến động tối đa 2% so với tỷ giá tham chiếu được Ngân hàng trung ương Trung Quốc công bố hàng ngày. Lần điều chỉnh biên độ giao dịch của NDT gần đây nhất là tháng 4-2012 (tăng từ 0,5% lên 1%). Động thái mới này của Trung Quốc đi ngược lại rất nhiều dự báo gần đây cho rằng NDT sẽ lên giá trong năm 2014 đi kèm với lộ trình dần tự do hóa các giao dịch ngoại tệ của Chính phủ Trung Quốc. Với dữ liệu về xuất khẩu yếu kém trong tháng 2-2014 cộng với chính sách biên độ được nới thêm, NDT nhiều khả năng sẽ giảm giá trong các tháng tới, tạo điều kiện để thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc (đây hẳn là điều Trung Quốc đã tính đến khi quyết định nới biên độ tỷ giá). Điều này sẽ mang đến áp lực đối với kinh tế Việt Nam trên cả phương diện xuất khẩu và nhập khẩu cho dù mức độ ảnh hưởng có thể sẽ không quá lớn do biên độ biến động NDT chỉ được nới thêm 1%. Một mặt, các mặt hàng xuất khẩu của chúng ta sẽ phải cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại của Trung Quốc xuất sang thị trường Mỹ và EU như dệt may, da giày, đồ gỗ... Mặc khác, các mặt hàng tiêu dùng giá rẻ của Trung Quốc sẽ có thêm cơ hội tràn vào thị trường Việt Nam, khiến thâm hụt thương mại với Trung Quốc có nguy cơ ngày càng mở rộng. Về căn bản, các mặt hàng Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc chủ yếu là máy móc thiết bị (đạt hơn 6 tỉ đô la Mỹ năm 2013, chiếm 18% tổng kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc) và các nguyên phụ liệu đầu vào cho sản xuất hàng xuất khẩu như điện thoại và linh kiện (hơn 5,5 tỉ đô la Mỹ), nguyên phụ liệu dệt may và da giày (hơn 5 tỉ đô la Mỹ)... Với cơ cấu này, khả năng nhập siêu của Việt Nam với Trung Quốc trong các năm tới có thể vẫn ở mức cao. Tuy vậy, điều này sẽ có cơ hội chuyển biến khi Việt Nam gia nhập Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), vì khi đó, các nhà xuất khẩu tại Việt Nam sẽ phải chú ý nhiều hơn đến nguyên tắc xuất xứ để được hưởng các ưu đãi thuế suất từ TPP bằng cách chuyển sang nhập khẩu máy móc, nguyên phụ liệu từ các nước là thành viên tham gia ký kết hiệp định này, thay vì nhập khẩu từ Trung Quốc như hiện nay. Ngoài ra, vẫn còn những cơ hội để Việt Nam có thể hưởng lợi một khi tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc suy giảm. Rõ rệt nhất là sự chuyển hướng của dòng vốn đầu tư nước ngoài ra khỏi Trung Quốc để đến các thị trường có điều kiện sản xuất tương đương nhưng bớt rủi ro hơn. Việt Nam là một ứng cử viên sáng giá trong kịch bản này với triển vọng gia nhập TPP trong những năm tới, trong khi Trung Quốc thì không tham gia hiệp định này. Trên thực tế, thu hút vốn FDI ròng của Trung Quốc đã liên tục sụt giảm kể từ năm 2008 trở lại đây (năm 2013 chỉ đạt 27,4 tỉ đô la Mỹ so với mức bình quân 55 tỉ đô la Mỹ của giai đoạn 2008-2012). Trong khi ở Việt Nam, dòng vốn FDI có sự khởi sắc, đặc biệt trong năm 2013 với mức tăng trưởng vốn đăng ký lên tới 54% so với cùng kỳ năm 2012. Xu hướng này dự kiến sẽ còn tiếp diễn trong năm 2014. Linh Trang Nguồn: Kinh Tế Sài Gòn Online ngày 21/03/2014 truy cập từ http://www.thesaigontimes.vn/Home/thegioi/hoso/112117/Kinh-te-Trung-Quoc-suy-yeu-co-hoi-nao-cho-Viet-Nam?.html.

Danh sách các nước theo GDP (danh nghĩa) bình quân đầu người năm 2012

Danh sách các nước theo GDP (danh nghĩa) bình quân đầu người năm 2012

Từ Wikipedia, Bách khoa toàn thư miễn phí

GDP (danh nghĩa) bình quân đầu người năm 2012.^[1]

over $102,400 $51,200–102,400 $25,600–51,200

$12,800–25,600 $6,400–12,800 $3,200–6,400

$1,600–3,200 $800–1,600 $400–800

below $400 unavailable

 

Bài viết này bao gồm bốn danh sách các quốc gia trên thế giới được sắp xếp theo họ sản phẩm trong nước bình quân đầu người tại giá trị danh nghĩa . Đây là giá trị của tất cả các hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất trong một quốc gia trong một năm nhất định, chuyển đổi tại thị trường tỷ giá hối đoái để hiện tại USD , chia cho (hoặc giữa năm) dân số trung bình trong cùng một năm.

Phương pháp

Các số liệu trình bày ở đây không có sự khác biệt về các chi phí sinh hoạt ở các nước khác nhau, và kết quả có thể khác nhau rất nhiều từ năm này sang năm khác dựa trên biến động của tỷ giá hối đoái của các nước tiền tệ . Biến động này có thể thay đổi xếp hạng của một quốc gia từ năm này qua năm tới, mặc dù họ thường làm cho ít hoặc không có sự khác biệt với mức sống của người dân.

Do đó những số liệu này nên được sử dụng một cách thận trọng. GDP bình quân đầu người thường được coi là một chỉ số của một quốc gia mức sống ; ^{[ 2 ] [ 3 ]} mặc dù điều này có thể là vấn đề bởi vì GDP bình quân đầu người không phải là một biện pháp thu nhập cá nhân. Xem tiêu chuẩn sống và GDP .

So sánh tài sản quốc gia cũng thường xuyên được thực hiện trên cơ sở sức mua tương đương (PPP), để điều chỉnh những khác biệt về chi phí sinh hoạt ở các nước khác nhau. ( Xem Danh sách quốc gia theo GDP (PPP) bình quân đầu người .) PPP chủ yếu là loại bỏ các vấn đề tỷ giá hối đoái, nhưng có nhược điểm riêng của nó, nó không phản ánh giá trị sản lượng kinh tế trong thương mại quốc tế , và nó cũng đòi hỏi tính toán nhiều hơn GDP bình quân đầu người. Nhìn chung, mỗi con số PPP đầu được thu hẹp lại để lây lan hơn GDP danh nghĩa mỗi con số đầu người.

Các tổ chức phi có chủ quyền (thế giới, Liên minh châu Âu, và một số vùng lãnh thổ phụ thuộc ) được đưa vào danh sách bởi vì chúng xuất hiện trong nguồn. Các nền kinh tế không được xếp hạng trong các bảng xếp hạng ở đây, nhưng được liệt kê theo thứ tự theo GDP để so sánh. Họ được đánh dấu chữ in nghiêng .

Tất cả dữ liệu trong hiện tại đô la Mỹ .

Xem thêm

• Danh sách các nước theo sức mua tương đương bình quân đầu người
• Danh sách các nước theo chỉ số phát triển con người
• Danh sách các nước OECD theo GDP bình quân đầu người

Phân phối thu nhập:

• Danh sách các nước được bình đẳng thu nhập
• Danh sách các nước theo tỷ lệ phần trăm dân số sống trong nghèo đói

Ghi chú và tài liệu tham khảo

^ Dựa trên các số liệu của IMF. Nếu không số đã có sẵn cho một quốc gia của IMF, con số CIA đã được sử dụng.

1.     ^ O'Sullivan, Arthur. Thiếu hoặc trống | title = ( giúp đỡ )

2.     ^ Tổng thống Pháp tìm cách thay thế cho GDP , The Guardian 14-09-2009. Nghị viện Châu Âu, chính sách kinh tế và khoa học Vụ Chính sách: Ngoài GDP học PDF (1,47 MB)

3.     ^ dữ liệu tham khảo chủ yếu đến năm 2012. Triển vọng kinh tế thế giới cơ sở dữ liệu-tháng 4 năm 2013 , Quỹ Tiền tệ Quốc tế . Truy cập vào ngày 16 tháng 4 năm 2013.

4.     ^ dữ liệu tham khảo chủ yếu đến năm 2012. cơ sở dữ liệu Chỉ số Phát triển Thế giới , Ngân hàng Thế giới . Cơ sở dữ liệu được cập nhật vào ngày 03 tháng bảy năm 2013. Truy cập vào ngày 03 Tháng Bảy 2013.

5.     ^ GDP (tỷ giá hối đoái chính thức) , The World Factbook , truy cập trên 20 tháng 6 năm 2013. Số liệu dân số thu được từ Tổng giữa năm Dân số , Cục điều tra dân số Hoa Kỳ , Cơ sở dữ liệu quốc tế, truy cập vào ngày 20 tháng 6 năm 2013. Lưu ý: bình quân đầu người các giá trị thu được bằng cách chia (tỷ giá hối đoái chính thức) dữ liệu GDP vào số liệu dân số. Những con số này sau đó được làm tròn đến hàng trăm gần nhất trong thời trang Factbook điển hình.

6.     ^ Tài khoản Quốc gia uẩn chính cơ sở dữ liệu, tháng 12 năm 2012 , Phòng Thống kê Liên hợp quốc . Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2013.

7.     ^ IMF đang sử dụng một ước tính dân số năm 2008 dựa trên một điều tra năm 2001 có hiệu lực đã được đặt ra câu hỏi. Một báo cáo năm 2003 Bộ Ngoại giao Mỹ về Guinea Xích đạo nói rằng "mặc dù năm 2002 (sic) điều tra dân số ước tính dân số tại 1.015.000, ước tính đáng tin cậy đưa ra những con số gần 500.000. Phe đối lập tuyên bố rằng Chính phủ thổi phồng điều tra dân số với dự đoán của các tổng thống Tháng Mười Hai cuộc bầu cử. (...) các nhà lãnh đạo phe đối lập buộc tội hồi đầu năm rằng kết quả điều tra dân số cho thấy một sự gia tăng dân số gấp đôi là sai lầm và rằng con số đã được thổi phồng để duy trì gian lận bầu cử ". [1]

8.     ^ Không bao gồm Syria . Dân số cho Kosovo và San Marino là không có sẵn tại cơ sở dữ liệu của IMF. Để tính toán GDP thế giới bình quân đầu người, dân số hai nước này được thu thập từ Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, Cơ sở dữ liệu quốc tế , truy cập ngày 11 Tháng Mười 2012.

9.     ^ Dân số thu được từ Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, Cơ sở dữ liệu quốc tế , truy cập ngày 11 Tháng Mười 2012.

10.  ^ Dân số thu được từ The World Factbook 2007 lưu trữ . Truy cập ngày 18 Tháng Tư 2012.

11.  ^ Dân số thu được từ các Factbook lưu trữ thế giới 2003 . Truy cập ngày 18 Tháng Tư 2012.

• Trang này được sửa đổi lần cuối vào ngày 03 tháng 7 2013 lúc 14:58.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (2012) [ 4 ]
Xếp hạng Quốc gia USD Năm 1 Luxembourg 107.206 2012 2 Qatar 99.731 2012 3 Na Uy 99.462 2012 4 Thụy Sĩ 79.033 2012 5 Úc 67.723 2012 6 Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất 64.840 2012 7 Đan Mạch 56.202 2012 8 Thụy Điển 55.158 2012 9 Canada (Gia Nã Đại) 52.232 2012 10 Singapore  51.162 2012 11 Hoa Kỳ 49.922 2012 12 Áo 47.083 2012 13 Nhật Bản 46.736 2012 14 Hà Lan 46.142 2012 15 Phần Lan 46,098 2012 16 Ai-len 45.888 2012 17 Kuwait 45,824 2012 18 Bỉ 43.686 2012 19 Iceland 41.740 2012 20 Brunei 41.703 2012 21 Đức 41.513 2012 22 Pháp 41.141 2012 23 Vương quốc Anh 38.589 2012 24 New Zealand 38.222 2012 - Hồng Kông (Hương Cảng) 36.667 2012 25 Ý 33,115 2012 - Liên minh châu Âu 32.518 2012 26 Israel 31.296 2012 27 Tây Ban Nha 29.289 2012 28 Síp 26.389 2012 29 Ả Rập Saudi 25.085 2012 30 Oman 24,765 2012 31 Bahrain 23,477 2012 32 Guinea Xích Đạo [ 8 ] 23.133 2012 33 Hàn Quốc 23,113 2012 34 Bahamas, The 22,833 2012 35 Slovenia 22,193 2012 36 Hy Lạp 22.055 2012 37 Man-ta 20.852 2012 38 Đài Loan 20,328 2012 39 Bồ Đào Nha 20,179 2012 40 Trinidad và Tobago 19,018 2012 41 Cộng hòa Séc 18,579 2012 42 Slovakia 16,899 2012 43 Estonia 16,320 2012 44 Barbados 16.152 2012 45 Chile 15.410 2012 46 Uruguay 14,614 2012 47 Nga 14.247 2012 48 Lithuania 14,018 2012 49 Latvia 13,900 2012 50 Antigua và Barbuda 13,429 2012 51 Croatia 12,972 2012 52 Venezuela 12,956 2012 53 Saint Kitts và Nevis 12,804 2012 54 Libya 12,778 2012 55 Hungary 12.736 2012 56 Ba Lan 12,538 2012 57  Brazil (Ba Tây) 12,079 2012 58 Gabon 11,929 2012 59 Kazakhstan 11,773 2012 60 Argentina (Á Căn Đình) 11,576 2012 61 Xây-sen 11,226 2012 62  Thổ Nhĩ Kỳ 10,609 2012 63 Lebanon 10,311 2012 64 Malaysia (Mã Lai) 10.304 2012 65 Mexico (Mễ Tây Cơ) 10,247 2012 - Thế giới [ 9 ] 10,100 2012 66 Panama 9919 2012 67 Costa Rica 9673 2012 68 Botswana 9398 2012 69 Mauritius 8850 2012 70 Suriname 8686 2012 71 Romania 7935 2012 72 Colombia 7855 2012 73 Nam Phi 7507 2012 74 Grenada 7496 2012 75 Azerbaijan 7450 2012 76 Saint Lucia 7276 2012 77 Iran 7211 2012 78 Bulgaria 7033 2012 79 Dominica 7022 2012 80 Montenegro 6882 2012 81 Belarus 6739 2012 82 Maldives 6675 2012 83 Peru 6530 2012 84 Saint Vincent và Grenadines 6489 2012 85 Iraq 6305 2012 86 Trung Quốc 6076 2012 87 Turkmenistan 5999 2012 88 Angola 5,873 2012 89 Cộng hòa Dominica 5763 2012 90 Namibia 5705 2012 91 Algeria 5694 2012 92 Thái Lan 5678 2012 93 Jamaica 5541 2012 94 Ecuador 5311 2012 95 Serbia 4943 2012 96 Jordan 4879 2012 97 Macedonia, Cộng hòa 4683 2012 98  Tongạ 4561 2012 99 Belize 4536 2012 100 Bosnia và Herzegovina 4461 2012 101 Phi-gi 4445 2012 102 Tunisia 4232 2012 103 Albania 3913 2012 104 Indonesia (Nam Dương) 3910 2012 105 Paraguay 3903 2012 106 Ukraina 3877 2012 107 El Salvador 3823 2012 108 Đông Timor 3823 2012 109 Samoa 3727 2012 - Mông Cổ 3627 2012 110 Cape Verde 3604 2012 111 Guyana 3596 2012 112 Georgia 3543 2012 113 Swaziland 3475 2012 114 Kosovo [ 10 ] 3454 2012 115 Congo, Cộng hòa 3346 2012 116 Guatemala 3302 2012 117 Tuvalu 3260 2012 118 Vanuatu 3125 2012 119 Ai Cập 3112 2012 120 Ma-rốc 2999 2012 121 Armenia 2991 2012 122 Bhutan 2954 2012 123 Sri Lanka 2873 2012 124 Philippines (Phi Luật Tân) 2617 2012 125 Bolivia 2532 2012 126 Papua New Guinea 2313 2012 127 Honduras 2242 2012 128 Moldova 2037 2012 129 Xu-đăng 1789 2012 130 Quần đảo Solomon 1786 2012 131 Nicaragua 1757 2012 132 Uzbekistan 1737 2012 133 Kiribati 1646 2012 134 Nigeria 1631 2012 135 Ghana 1562 2012 136 São Tomé và Príncipe 1535 2012 137 Việt Nam 1528 2012 138 Djibouti 1523 2012 139 Ấn Độ 1492 2012 140 Zambia 1474 2012 141 Lào 1446 2012 142 Yemen 1377 2012 143 Pakistan 1296 2012 144 Lesotho 1283 2012 145 Nam Sudan 1175 2012 146 Cameroon 1165 2012 147 Kyrgyzstan 1158 2012 148 Mauritania 1157 2012 149 Senegal 1057 2012 150 Côte d'Ivoire 1054 2012 151 Chad 1006 2012 152 Kenya 977 2012 153 Tajikistan 953 2012 154 Campuchia (Cao Miên) 934 2012 155 Comoros 865 2012 156 Miến Điện 835 2012 157 Bangladesh 850 2012 158 Benin 794 2012 159 Haiti 759 2012 160 Zimbabwe 756 2012 161 Mozambique 650 2012 162 Rwanda 693 2012 163 Mali 631 2012 164 Nepal 626 2012 165 Afghanistan (A Phú Hãn) 622 2012 166 Sierra Leone 613 2012 167 Burkina Faso 603 2012 168 Tanzania 599 2012 169 Uganda 589 2012 170 Togo 585 2012 171 Guinea-Bissau 551 2012 172 Eritrea 546 2012 173 Guinea 519 2012 174 Gambia, The 503 2012 175 Ethiopia 483 2012 176 Madagascar 451 2012 177 Cộng hòa Trung Phi 447 2012 178 Liberia 436 2012 179 Niger 408 2012 180 Burundi 282 2012 181 Malawi 253 2012 182 Congo, Cộng hòa Dân chủ 237 2012 - Syria n / a 2012

Ngân hàng thế giới (1990-2012) ^{[ 5 ]}

Xếp hạng	Quốc gia	USD	Năm
1	Monaco	163.026	2011
2	Liechtenstein	134.915	2009
3	Luxembourg	107.476	2012
4	Na Uy	99.558	2012
5	Qatar	90.524	2011
-	Bermuda	86.072	2011
6	Thụy Sĩ	79.052	2012
-	Macau	78.275	2012
-	Channel Islands	73.577	2007
7	Úc	67.036	2012
8	San Marino	62.188	2008
9	Kuwait	56.514	2011
10	Đan Mạch	56.210	2012
11	Thụy Điển	55.245	2012
12	Canada	52.219	2012
13	Singapore	51.709	2012
14	Hoa Kỳ	49.965	2012
-	Isle of Man	49.817	2007
15	Áo	47.226	2012
16	Nhật Bản	46,720	2012
17	Andorra	46.418	2008
18	Phần Lan	46.179	2012
19	Hà Lan	46.054	2012
20	Ai-len	45,836	2012
-	Quần đảo Faroe	44.317	2009
21	Bỉ	43.413	2012
22	Iceland	42.658	2012
23	Đức	41.514	2012
24	Brunei	41,127	2012
25	Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất	40,363	2011
26	Pháp	39.772	2012
27	Vương quốc Anh	38.514	2012
-	Hồng Kông	36.796	2012
28	Ý	33.049	2012
-	Liên minh châu Âu	32,672	2012
29	New Zealand	32.000	2010
30	Israel	31.281	2011
-	Quần đảo Cayman	30.191	1996
31	Tây ban nha	29.195	2012
-	Puerto Rico	27.678	2012
32	Síp	26.315	2012
-	Aruba	25.355	2011
33	Guinea Xích Đạo	24.036	2012
34	Oman	23.731	2011
35	Hàn Quốc	22.590	2012
-	Greenland	22.508	2009
36	Slovenia	22.092	2012
37	Hy Lạp	22,083	2012
38	Bahamas, The	21,908	2012
39	Man-ta	20.848	2012
40	Ả Rập Saudi	20.778	2011
41	Bồ Đào Nha	20.182	2012
42	Cộng hòa Séc	18,608	2012
-	Quần đảo Virgin, Mỹ	18,728	1993
43	Bahrain	18,334	2010
44	Trinidad và Tobago	17.934	2012
45	Slovakia	16.934	2012
46	Estonia	16,316	2012
47	Chile	15,363	2012
-	Polynesia thuộc Pháp	14,530	2000
48	Uruguay	14.449	2012
49	Lithuania	14,150	2012
50	Nga	14,037	2012
51	Latvia	14,009	2012
52	Saint Kitts và Nevis	13,969	2012
53	Antigua và Barbuda	13.207	2012
53	Croatia	13,227	2012
54	Barbados	13.076	2011
55	Venezuela	12,767	2012
56	Ba Lan	12.708	2012
57	Hungary	12,622	2012
-	New Caledonia	12.580	2000
58	Kazakhstan	12,007	2012
59	Xây-sen	11,758	2012
60	Gabon	11.430	2012
61	Argentina	11,558	2012
62	Brazil	11,340	2012
63	Palau	11,006	2012
64	Thổ Nhĩ Kỳ	10,666	2012
65	Libya	10,456	2009
66	Malaysia	10,381	2012
-	Thế giới	10.172	2012
67	Mexico	9742	2012
68	Lebanon	9705	2012
69	Panama	9534	2012
70	Costa Rica	9391	2012
71	Suriname	8864	2012
72	Mauritius	8124	2012
73	Romania	7943	2012
74	Colombia	7,752	2012
75	Nam Phi	7508	2012
76	Grenada	7485	2012
77	Azerbaijan	7228	2012
78	Botswana	7191	2012
79	Bulgaria	6986	2012
80	Iran	6816	2011
81	Montenegro	6813	2012
82	Belarus	6685	2012
83	Dominica	6691	2012
84	Peru	6573	2012
85	Maldives	6567	2012
86	Saint Lucia	6558	2012
87	Saint Vincent và Grenadines	6515	2012
88	Turkmenistan	6511	2012
89	Iraq	6455	2012
90	Trung Quốc	6091	2012
91	Cộng hòa Dominica	5736	2012
92	Namibia	5668	2012
93	Jamaica	5472	2012
94	Angola	5485	2012
95	Thái Lan	5474	2012
96	Ecuador	5456	2012
97	Algeria	5404	2012
98	Cuba	5383	2008
99	Serbia	5190	2012
100	Jordan	4945	2012
101	Macedonia, Cộng hòa	4589	2012
102	Belize	4577	2011
103	Tongạ	4494	2012
104	Bosnia và Herzegovina	4447	2012
105	Phi-gi	4438	2012
106	Tunisia	4237	2012
107	Albania	4149	2012
108	Ukraina	3867	2012
109	Cape Verde	3838	2012
110	Paraguay	3813	2012
111	El Salvador	3777	2012
112	Tuvalu	3740	2012
113	Mông Cổ	3673	2012
114	Guyana	3584	2012
115	Samoa	3584	2012
116	Indonesia	3557	2012
117	Quần đảo Marshall	3556	2012
118	Georgia	3508	2012
119	Kosovo	3453	2012
120	Guatemala	3368	2012
121	Armenia	3338	2012
122	Syria	3289	2012
123	Ai Cập	3187	2012
124	Vanuatu	3176	2012
125	Micronesia, Liên bang	3165	2012
126	Congo, Cộng hòa	3154	2012
127	Swaziland	3044	2012
128	Ma-rốc	2925	2012
129	Sri Lanka	2923	2012
130	Philippines	2588	2012
131	Bolivia	2576	2012
132	Bhutan	2399	2012
133	Honduras	2264	2012
134	Papua New Guinea	2184	2012
135	Moldova	2038	2012
136	Quần đảo Solomon	1835	2012
137	Nicaragua	1754	2012
138	Kiribati	1743	2012
139	Uzbekistan	1717	2012
140	Ghana	1605	2012
141	Việt Nam	1596	2012
142	Xu-đăng	1580	2012
143	Nigeria	1555	2012
144	Yemen	1494	2012
145	Ấn Độ	1489	2012
146	Zambia	1469	2012
147	Djibouti	1464	2011
148	São Tomé và Príncipe	1402	2012
149	Lào	1399	2012
150	Pakistan	1290	2012
151	Côte d'Ivoire	1244	2012
-	West Bank và Gaza	1210	2005
152	Lesotho	1193	2012
153	Kyrgyzstan	1160	2012
154	Cameroon	1151	2012
155	Mauritania	1106	2012
156	Đông Timor	1068	2012
157	Senegal	1032	2012
158	Campuchia	946	2012
159	Chad	885	2012
160	Tajikistan	872	2012
161	Kenya	862	2012
162	Nam Sudan	862	2012
163	Comoros	831	2012
164	Zimbabwe	788	2012
165	Haiti	771	2012
166	Benin	752	2012
167	Bangladesh	747	2012
168	Nepal	707	2012
169	Mali	694	2012
170	Sierra Leone	635	2012
171	Burkina Faso	634	2012
172	Afghanistan	620	2011
173	Rwanda	620	2012
174	Tanzania	609	2012
175	Guinea	591	2012
176	Mozambique	579	2012
177	Togo	574	2012
178	Uganda	547	2012
179	Guinea-Bissau	539	2012
180	Gambia, The	512	2012
181	Eritrea	504	2012
182	Cộng hoà Trung Phi	473	2012
183	Ethiopia	470	2012
184	Madagascar	447	2012
185	Liberia	422	2012
186	Niger	383	2012
187	Congo, Cộng hòa Dân chủ	272	2012
188	Malawi	268	2012
189	Burundi	251	2012
190	Somalia	139	1990

Nguồn: Wikipedia (Bách khoa toàn thư miễn phí) ngày 15/07/2013 truy cập từ http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_(nominal)_per_capita.